Bồi dưỡng chuyên đề

Bồi dưỡng học sinh khá giỏi Vật lý phần thiên văn

Mục tiêu

+ Hiểu rõ cơ sở vật lý, các vấn đề vật lý áp dụng để nghiên cứu tính chất vật lý của các vật thể trong vũ trụ.

+ Có khả năng thiết kế được các bài giảng Vật lý cũng như hoạt động ngoại khoá có nội dung Vật lý thiên văn và Khoa học vũ trụ.

+ Có phương pháp để bồi dưỡng học sinh phổ thông phần kiến thức liên quan đến vật lý thiên văn ở lớp 10 và 12.

Nội dung cơ bản

Phần Vật lý thiên văn cơ bản

+ Cơ học thiên thể: Định luật vạn vất hấp dẫn, định luật Kepler cho quỹ đạo tròn và không tròn, giới hạn Roche, khối tâm, bài toán 2 vật thể.

+ Thuyết điện từ và vật lý lượng tử: Quang phổ điện từ, định luật bức xạ, bức xạ của vật đen

+ Nhiệt động lực học: Sự cân bằng nhiệt, khí lý tưởng, sự chuyển hóa năng lượng.

+ Quang phổ học và vật lý nguyên tử: Hấp thụ, bức xạ, phát xạ, phổ của các thiên thể, hiệu ứng Doppler, sự tạo thành vạch phổ, phổ liên tục, sự tách và mở rộng vạch phổ, sự phân cực.

+ Vật lý hạt nhân: Các khái niệm cơ bản vè cấu trúc nguyên tử, độ hụt khối và năng lượng liên kết, phóng xạ, neutrino

Tọa độ và thời gian

+ Thiên cầu: Lượng giác cầu, các hệ tọa độ trên thiên cầu và ứng dụng của chúng, điểm xuân phân và thu phân, các sao không mọc/lặn, chòm sao và hoàng đạo

+ Khái niệm thời gian: Thời gian mặt trời, thời gian sao, ngày Julian, ngày Julian mặt trời, múi giờ, giờ quốc tế, giờ trung bình địa phương, các khái niệm của “năm”, phương trình thời gian.

+ Các hiện tượng: Thủy triều, mùa, nhật nguyệt thực, cực quang, mưa sao băng.

+ Mặt Trời: Cấu trúc măt trời, các hoạt động ở bề mặt Mặt Trời, sự quay, bức xạ Mặt Trời, neutrinos, quan hệ Trái Đất – Mặt Trời, Vai trò của từ trường, gió Mặt Trời và áp suất bức xạ, Nhật quyển, từ quyển.

+ Vũ trụ học cơ bản: Vũ trụ giãn nở và định luật Hubble, cụm thiên hà, vật chất tối, năng lượng tối. Thấu kính hấp dẫn, bức xạ nền vũ trụ, thuyết Big Bang, mô hình vũ trụ thay thế, thang cấu trúc lớn, phép đo khoảng cách, dich chuyển đỏ vũ trụ.